İçeriğe geç

Sırt ve Bel Kasları İsimleri: Resimli Sırt Anatomisi Rehberi

Sırt kasları hem güçlü çekiş hareketlerini yapar hem de omurgamızı gün boyu dik tutar. Duruş bozukluklarının, bel ve sırt ağrılarının büyük bölümü de bu kasların zayıflığı ya da dengesizliğiyle ilgilidir. Bu rehberde sırt ve bel kaslarının isimlerini, yerlerini ve görevlerini yüzeyden derine doğru anlatıyorum.

Kısaca: Sırtta yüzeyde trapez, latissimus dorsi ve rhomboid kasları; derinde omurgayı dik tutan erector spinae ve multifidus bulunur. Bel bölgesinde ise quadratus lumborum öne çıkar.
Sırt ve bel kasları anatomisi: arkadan görünümde trapez, latissimus dorsi ve bel kasları turuncu ile işaretli
Sırt ve bel kasları önden ve arkadan görünüm. Önden yalnızca trapezin üst kısmı görünür.

Yüzeysel sırt kasları

Trapez kası (Trapezius)

Ensenin altından başlayıp omuzlara ve sırtın ortasına kadar yayılan, eşkenar dörtgen şeklinde büyük bir kastır. Üç bölümde incelenir:

  • Üst trapez: Omuzları yukarı kaldırır. Stres ve masa başı çalışmada en çok gerilen bölümdür; boyun ve omuz ağrılarında sıkça rol oynar.
  • Orta trapez: Kürek kemiklerini birbirine yaklaştırır.
  • Alt trapez: Kürek kemiklerini aşağı çeker. Zayıf olduğunda omuzlar öne ve yukarı kayar.

Geniş sırt kası (Latissimus dorsi)

Sırtın en geniş kasıdır. Bel bölgesinden başlar, koltuk altından geçerek kol kemiğine tutunur. Kolu aşağı ve geriye çeker: barfiks, kürek çekme ve yüzme hareketlerinin ana kasıdır. Gelişmiş bir latissimus sırta “V” görünümünü verir.

Eşkenar dörtgen kaslar (Rhomboid major ve minor)

Trapezin altında, omurga ile kürek kemiği arasında yer alır. Kürek kemiklerini geriye ve birbirine doğru çeker. Kambur duruşta uzayıp zayıflayan kaslardandır.

Kürek kemiği kaldırıcı kas (Levator scapulae)

Boynun yan-arka tarafından kürek kemiğinin iç üst köşesine uzanır. Kürek kemiğini yukarı kaldırır; boyun tutulmalarında sık ağrıyan noktalardan biridir.

Büyük yuvarlak kas (Teres major)

Kürek kemiğinin alt köşesinden kol kemiğine uzanır ve latissimus dorsi ile birlikte çalışır.

Derin sırt kasları: Omurganın dikleştiricileri

Erector spinae (omurgayı dikleştiren kaslar)

Omurganın iki yanında, leğen kemiğinden kafatası tabanına kadar uzanan uzun bir kas sistemidir. Dıştan içe doğru üç sütundan oluşur: iliocostalis, longissimus ve spinalis. Gövdeyi dikleştirir, geriye eğilmemizi sağlar ve öne eğilirken omurgayı kontrol eder.

Multifidus

Omurlar arasında, omurgaya en yakın yerde bulunan kısa ve derin kaslardır. Her omur seviyesini tek tek stabilize eder. Bel ağrısı yaşayan kişilerde bu kasın zayıfladığı ve geç devreye girdiği sık görülür.

Bel kasları

  • Quadratus lumborum (kare bel kası): Son kaburga ile leğen kemiği arasında, belin derininde yer alır. Gövdeyi yana büker, tek taraflı yük taşırken pelvisi ve beli dengeler.
  • Erector spinae’nin bel bölümü: Belin iki yanında elle hissedilen kalın kas kütlesidir.
  • Multifidus: Bel omurları seviyesinde en kalın hâlindedir.
  • Iliopsoas (kalça bükücü): Sırt kası değildir ama bel omurlarının önünden başladığı için bel sağlığını doğrudan etkiler. Uzun süre oturmak bu kası kısaltır ve belin çukurunu artırabilir.

Sırt ve bel kasları isimleri tablosu (Türkçe – Latince)

Türkçe adıLatince adıKonumTemel görevi
Trapez kasıTrapeziusEnse, omuz, sırt ortasıKürek kemiğini kaldırma, yaklaştırma, indirme
Geniş sırt kasıLatissimus dorsiSırtın alt ve yan kısmıKolu aşağı ve geriye çekme
Büyük eşkenar dörtgen kasRhomboideus majorKürek kemikleri arasıKürek kemiklerini birbirine yaklaştırma
Küçük eşkenar dörtgen kasRhomboideus minorKürek kemikleri arası (üst)Kürek kemiklerini birbirine yaklaştırma
Kürek kemiği kaldırıcı kasLevator scapulaeBoyun yanıKürek kemiğini kaldırma
Büyük yuvarlak kasTeres majorKürek kemiği altıKolu içe döndürme ve geriye çekme
Omurgayı dikleştiren kaslarErector spinaeOmurganın iki yanıGövdeyi dikleştirme
MultifidusMultifidusOmurlar arası (derin)Omur seviyesinde stabilite
Kare bel kasıQuadratus lumborumBel (derin)Gövdeyi yana bükme, pelvis dengesi

Sırt kasları ve dik duruş

Masa başında, telefona eğilerek geçen saatler göğüs kaslarını kısaltırken orta-alt trapez ve rhomboid kaslarını uzatıp zayıflatır. Sonuç: omuzların öne düşmesi ve sırtın yuvarlaklaşması. Kambur duruşun sadece görüntü sorunu olmadığını, nefesten boy uzunluğuna kadar pek çok şeyi etkilediğini Kambur Durmak Boyumuzu Kısaltıyor yazımda anlattım. Bu kasları adım adım güçlendirmek için Dik Duruş Akademisi programını inceleyebilirsiniz.

Hangi egzersiz hangi sırt kasını çalıştırır?

EgzersizAğırlıklı çalışan kaslar
Barfiks / lat pulldownLatissimus dorsi, teres major
Kürek çekme (row)Orta trapez, rhomboid, latissimus dorsi
Face pull / bantla geriye açışOrta-alt trapez, rhomboid, arka omuz
Sırt ekstansiyonuErector spinae
Kuş-köpek (bird dog)Multifidus, erector spinae, kalça kasları
Yan plankQuadratus lumborum, yan karın kasları

Tüm hareketler için sırt egzersizleri sayfasına ve Egzersiz Rehberi vücut haritasına göz atabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Sırtın en büyük kası hangisidir?

Yüzey alanı olarak sırtın en büyük kası latissimus dorsi (geniş sırt kası), en geniş yayılan kası ise trapezdir.

Beldeki kasların adı nedir?

Belde başlıca erector spinae, multifidus ve derinde quadratus lumborum bulunur. Önde ise iliopsoas bel omurlarına tutunur.

Kürek kemikleri arasındaki kasın adı nedir?

Kürek kemikleri arasında yüzeyde orta trapez, onun altında rhomboid kasları bulunur.

Sırt ağrısında hangi kaslar etkilidir?

Üst sırt ve boyun ağrılarında üst trapez ve levator scapulae, bel ağrılarında erector spinae, multifidus ve quadratus lumborum sıklıkla rol oynar. Süren ya da yayılan ağrılarda mutlaka bir hekime başvurun.

Diğer kas grupları

Yazan: Mahmut Talha Sağlıklı (Sağlıklı Hoca) · Spor bilimci; Marmara Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi mezunu, Spor Fizyolojisi yüksek lisansı. TVGFBF Başkan Yardımcısı. Hakkımda

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir